Tembung candra nduwé teges
rembulan. Ananging lakuné jaman, candra uga dienggo kanggo pepindhan
marang sawijining kahanan kang mèmper karo kanyatan. Panyandra
yaiku wewangun kaendahan utawa kaanan sarana pepindhan. Dene kang dadi
kawigatene ing babagan kaendahan utawa kaanan dudu pepindhane. Pepindhane mung
sarana anggone nyandra.
Tuladha:
o
Alisé nanggal
sepisan : alisé kaya rembulan ing tanggal siji, mlengkung cilik.
o
Astané :
nggandéwa gadhing
o
Athi-athiné : ngudhup turi
o
Awaké : ramping
o
Bangkèkané
nawon kemit : bangkèkané kaya prajurit tawon.
o
Bathuké :
nyela cendhané
o
Bokongé :
manjang ngilang
o
Brengosé :
nglaler menclok, nguler kèkèt
o
Cahyané :
ngalentrih, sumunu, sumunar
o
Dedegé :
ngringin sungsang
o
Drijiné mucuk eri :
drijiné kaya eri sing lancip-lancip.
o
Esemé :
pahit madu, kaya madu, pinastika
o
Godheké :
simbar rumembun
o
Guluné : ngolan-olan,
ngelung gadung
o
Idepé : tumenga ing
tawang
o
Irungé : mbangir,
kencana pinantar, ngudup mlati
o
Jangkahé :
njalak njrinjing
o
Jempolané :
ngendas ula
o
Kempolé :
ngembang pudhak, nyikil/nyutang walang
o
Lakuné :
mager timun, macan luwé
o
Lambehané :
mblarak sempal (kaya blarak sing sempal kena angin), merak kasimpir, nyigar
jambé
o
Lambené :
nggula satemplik, manggis karengat
o
Lengene :
nggandhewa pinentang
o
Matané / mripate :
ndamar kanginan (kaya damar (diyan) sing kena angin, riyip-riyip.),
blalak-blalak, bawang sabungkul
o
Netrané :
liyep alindri
o
Pakulitané :
ireng manis, ngulit langsep
o
Pamuluné :
prada binabar, ambengle kiris
o
Pawakané :
ramping, gagah pidegsa
o
Pipiné :
duren sajuring
o
Polatané :
ruruh jatmika
o
Praené :
sumunar
o
Pundhaké :
nraju emas
o
Pupuné :
mukang gangsir
o
Rambuté :
ngembang bakung, ngandan-andan
o
Sinomé :
mbibis mabur, micis wuncar
o
Slirané :
sedhet singset
o
Solahé :
merak ati
o
Susuné :
nyengkir gading
o
Swarané :
ngombak banyu
o
Tangané :
nggendewa pinentang
o
Tungkaké :
bunder lir jinangka
o
Untuné :
miji timun (tumata rata kaya wiji-wiji timun), ngelar kombang
sumber:
1.
Bahan
ajar bahasa jawa oleh Daryanto, S.Pd
2.
http://jv.wikipedia.org/wiki/Panyandra
